سیره عملی و رفتاری

امام حسن مساعدت در کارهای قضایی

اشاره
با توجه به این که قضاوت و حل و فصل نزاعها و اختلافها در مسائل حقوقی و جزایی و کیفری و… از شوون حاکم اسلامی است و علی بن ابیطالب علیهالسلام بعد از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در دوران خلافت ابوبکر، عمر، عثمان و همچنین به هنگام خلافت خود، قضاوتهای فراوانی داشت. افراد گوناگون و گروههای مختلف جهت دادخواهی خدمت آن حضرت (به عنوان حاکم اسلامی) میآمدند و تقاضای استرداد حقوق خویش، همچون ارث، قصاص، مالکیت و یا تنبیه
[صفحه ۱۵۶]
مجرمان و جنایتکاران، همانند اجرای حدود زنا، شرب خمر، سرقت و… را مینمودند.
حسن بن علی علیهالسلام در این برهه از زمان، بازویی قوی و مطمئن برای زمامدار مسلمانان بود. وی که عالم و عارف به تمامی مسائل شرعی بود، مسائل قضایی اسلام را به صورت عملی از پدر آموخت. نکات برجستهی قضاوتهای علی علیهالسلام در نظر آن بزرگوار مجسم شد؛ نکات زیبایی که هر مجرمی را از عذاب وجدان رهایی میبخشید.
نکات برجستهی قضاوتهای آن حضرت را میتوان چنین ترسیم نمود:
الف) برخورد جدی با تخلفات و افراد جنایتکار.
ب) اجرای دقیق قوانین الهی دربارهی طرفهای درگیر (مدعی، مدعی علیه).
پ) طرح ادلهی مسائل قضایی اسلام، همچون ادلهی اثبات کننده، شاهد، اقرار، یمین (قسم دادن منکر و قسم یاد کردن) و…
ت) بیان حدود الهی در شاخههای مختلف آن، مانند دیات، کفارات و…
ث) چگونگی برخورد با متهم قبل از اثبات جرم و بعد از آن و چگونگی برخورد بعد از اجرای حدود…
لیاقت ذاتی امام حسن علیهالسلام و پرورش در مکتب قضایی پدر باعث شد که امر قضا در دوران حکومت پدر، در موارد گوناگونی به او واگذار شود.
برگرفته از کتاب حقایق پنهان نوشته آقای احمد زمانی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *