از دیدگاه قرآن

انتخاب امام در قرآن

در اینجا جمعی از مسلمانان که شاید تحت تأثیر استعمار قرار گرفته‌اند می گویند: چرا مردم خودشان نتوانند برای خود امام و رهبر تعیین کنند؟ ما در جواب می گوئیم: امامت بر دو قسم است: گاهی امام در یک محدوده‌ی خاصّی امامت و رهبری دارد مانند هر کسی که به چیزی احاطه‌ی علمی داشته باشد در مقابل کسی که آن چیز را نمی شناسد و آن احاطه را ندارد.
گاهی امام نسبت به همه چیز و برای همه چیز و برای همه کس مطلقا رهبر است یعنی علمی از علوم و عملی از اعمال و اعتقادی از عقائد و حقیقتی از حقائق وجود ندارد جز آنکه آن امام بر آن اطّلاع کامل دارد و عالم است و در آن مسائل راهنمای مردم است و مردم از جانب خدای تعالی موظّف‌اند که از او پیروی کنند و چون محال است که خدای تعالی زمام رهبری مردم دنیا را مطلقا و بطور کلّی به دست یک فرد نادان ولو در یک مسأله، یا یک فرد گناهکار ولو در یک موضوع، یا یک فرد اشتباه کار و یا خطاکار ولو در یک مطلب بدهد، باید خدای تعالی آن شخص را تعیین کند و به هیچ یک از مردم نوبت نمی رسد که در این کار دخالتی داشته باشند. حتّی اجازه نفرموده که پیامبران اولوالعزم با آنکه معصوم‌اند در تعیین امام و رهبر مطلق مردم اظهار نظر کنند.
«سعد بن عبداللّه قمی» می گوید: از حضور حضرت
[صفحه ۳۹]
«بقیّه اللّه» (روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء) سؤال کردم در حالی که ایشان در بغل پدرشان امام عسکری (علیه السّلام) بودند گفتم: ای آقای من چرا مردم خودشان نمی توانند امامشان را انتخاب کنند و باید تعیین امام از جانب خدا باشد؟
امام عصر (روحی فداه) فرمودند:
آیا مردم فرد صالحی را انتخاب خواهند کرد یا فاسدی را انتخاب می کنند؟ گفتم: طبعا مرد صالحی را باید انتخاب کنند.
فرمود: آیا امکان دارد که مردم کسی را به عنوان یک فرد لایق انتخاب کنند ولی او در حقیقت و در باطن یک فرد نالایق و پستی باشد؟ گفتم: بله ممکن است.
آن حضرت فرمود: همین که گفتی، علّتی است که به عنوان دلیل برای تو می گویم و عقلت قبول می کند. (یعنی چون آنها ممکن است در انتخاب امام اشتباه کنند نباید خدای تعالی اختیار انتخاب امام را به دست مردم بدهد.) گفتم: بله درست است.
سپس فرمود: آیا پیامبران با آنکه خدای تعالی انتخابشان کرده و بر آنها کتاب
[صفحه ۴۰]
نازل فرموده و بوسیله‌ی وحی تأییدشان نموده ممکن است با علم و عصمتشان شخصی را انتخاب کنند که او منافق باشد؟ گفتم: نه این نمی شود. فرمود: این حضرت موسی بن عمران است که با وفور عقل و علمی که دارد و وحی بر او نازل می شود از خوبان قومش هفتاد نفر را برای میقات پروردگارش انتخاب می کند ولی همه‌ی آنها منافق از کار بیرون می آیند و خدای تعالی درباره‌ی آنها می فرماید: «وَاخْتارَ مُوسی قَوْمَهُ سَبْعینَ رَجُلا لِمیقاتِنا». [۲۱].
پس در جائی که پیغمبر اولوالعزم نتواند اشخاص صالحی را انتخاب کند چگونه ممکن است مردم عادی ولو همه‌ی آنها از مهاجر و انصار باشند بتوانند امام زمان خود را انتخاب نمایند.
بنابراین انتخاب امام باید از جانب خدائی که از دلها و از آینده و گذشته‌ی آنها آگاه
[صفحه ۴۱]
است باشد. [۲۲].
و قرآن در این خصوص می فرماید: «وَ رَبُّکَ یَخْلُقُ ما یَشآءُ وَ یَخْتارُ ما کانَ لَهُمُ الْخِیَرَهُ». [۲۳].
پیغمبر اکرم (صلّی اللّه علیه و آله و سلم) فرمود:
خدای تعالی من و اهل بیتم را از میان خلق انتخاب فرمود و ما را برگزید و مرا رسول خود و علی بن ابیطالب (علیه السّلام) را وصیّ من قرار داده است. سپس فرموده: «ما کانَ لَهُمُ الْخِیَرَهُ» یعنی بندگانم حقّ اختیار کردن را ندارند و منم که هر که را بخواهم برای امامت اختیار می کنم. سپس پیغمبر اکرم فرمود: خدای تعالی من و اهل بیتم را برای نبوّت و امامت برگزیده و انتخابمان کرده است. [۲۴].
و در صدها حدیث که سنّی و شیعه آنها را نقل کرده‌اند آمده که رسول اکرم (صلّی اللّه علیه و آله و سلم) فرمود: امامان بعد از من دوازده نفرند که اوّل آنها حضرت علی بن ابیطالب (علیه السّلام) بعد حضرت امام حسن (علیه السّلام) و
[صفحه ۴۲]
بعد یک یک از ائمّه‌ی اطهار (علیهم السّلام) را اسم می بَرَد و آنها را انتخاب شدگان خدای تعالی برای امامت و رهبری جامعه‌ی بشریّت تا روز قیامت می داند. [۲۵].
بنابراین اگر مردم مسلمان آن روز آگاه بودند، اگر مردم مسلمان آن روز منصف بودند، بدون معطّلی بعد از پیامبر اکرم (صلّی اللّه علیه و آله و سلم) علی بن ابیطالب (علیه السّلام) را به امامت می پذیرفتند و سپس حضرت امام مجتبی (علیه السّلام) را برای مقام رهبری انتخاب می کردند و منتظر آنکه ببینند باد به کدام طرف می رود تا به همان طرف بروند نمی شدند و هر چه مردم مسلمان آن روز با عدم آگاهی از حقیقت نظر دادند متابعت نمی کردند.
برگرفته از کتاب امام مجتبی(ع) نوشته آقای حسن ابطحی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *