حوادث، وقایع، هجرت

برآیند صلح معاویه با امام حسن

فرصت سازی که معاویه انجام داد، برای امام مجتبی (ع) انتخاب یکی از دو راه فراهم ساخت. یکی مقاومت بدون یاور در برابر معاویه که به یقین منتهی به شهادت امام میشد. دوم امضای قراردادی که اهداف امام حسن را به صورت نسبی تامین نماید. امام مجتبی راه دوم برگزیده است که موضع امام به طور طبیعی این سوال را مطرح میسازد که چرا حضرت راه اول را پیش نگرفت، مگر شهادت در راه دین فوز عظیم نیست و مگر خون شهید درخت دین را سرسبز نمیکند. و مگر بردارش حسین (ع) با انتخاب شهادت دین را جاوید نساخت، چرا این روش را امام مجتبی در پیش نگرفت؟!
در پاسخ این سوال میتوان گفت آرمان خواهی تا شهادت از برترین ارزشهای دینی بپا داشته است. لیکن این گونه نیست که در هر
[صفحه ۱۷۰]
شرایط بتوان با کشته شدن درخت دین را سرسبز نمود، بلکه در فضاهای خاص چه بسا کشته شدن نیروهای هوادار حق، نتیجه مطلوب به بار نیاورد. زیرا اوضاع فرهنگی سیاسی ممکن است به گونهای باشد خون کشتهها را لوث نماید. و دشمن با کشتن نیروهای حق و برپایی مراسم عزا به اهداف خویش برسد. و اصولا جنگ یا صلح هیچ کدام هدف نیستند، هر دو ابزارند برای رسیدن به هدف، گاهی اهداف با ستیز گاهی با نرمش حاصل میشود. موقعیتها متفاوت است، در موقعیت سیاسی زمان امام مجتبی چنین پیشبینی خیلی دشوار نیست. زیرا تزویرها و فرصت سازیهای معاویه به گونهای پیچیده است که اگر موفق به کشتن امام میشد و با تهاجم همگانی بزرگترین مانع را از پیش پای خود برداشته و سایر موانع را نیز هموار نموده، آنگاه با اهداف مهم دستیازی خواهد کرد. هدف اصلی تحریف دینی به نام دین بود. همان گونه که نوشته شد دینی مانند دین مسیحیت از اسلام باقی میماند. مانع اصلی که همانند سد سترگ در برابر این هدف معاویه قد برافراشته بود، امام مجتبی (ع) و سیاستهای حکیمانه وی میباشد. که اگر این مانع برطرف شود معاویه خیلی آسان به اهداف خویش دستیازی خواهد نمود. و از فرهنگ آفرینهای معاویه چنین چیزی مقدور بود، که اگر معاویه امام مجتبی را به شهادت میرساند معلوم نبود اسلام از چنگال معاویه نجات یابد. زمان معاویه را نباید با زمان فرزندش یزید سنجید. امام حسین نیز ده سال گرفتار سیاستهای معاویه بود، اما نهضتی مانند نهضت کربلا پدید نیاورد، زیرا نتایج پربار قیام در زمان معاویه پیشبینی نمیشد.
[صفحه ۱۷۱]
اما انتخاب راه دوم گرچه فرصت نسبی برای معاویه پدید آورد و بعد از مصالحه جولانهای فراوانی به نمایش گذاشت و آن جنایات بزرگ بشری را پدیدار ساخت. لیکن اهداف معاویه بسیار فراتر از اینها بود. امام حسن (ع) با پیمان صلح زمینه آن اهداف را از بین برد و فرصتهای آن گونه را از معاویه گرفت. اهداف معاویه دین سازی بود. که با این دسیسه به ریشه اسلام تیشه بزند. مصالحه امام مجتبی رسواگر معاویه بود. معاویه با زیر پا نهادن پیمان صلح و با روشنگریها که امام مجتبی (ع) و یاران سترگش داشتند معاویه را از دست یازیدن به این اهداف شوم بازداشت. رفتاری که معاویه پس از مصالحه در پیش گرفت عموما رسواگری بنیامیه را پدید آورد. رسواگری که ولایت عهدی یزید را نامشروع جلوه کرد و زمینه قیام امام حسین (ع) و در نهایت سقوط بنیامیه را فراهم آورد. مصالحه حکمیانه امام مجتبی ضربه مهلکی بر معاویه فرود آورد. اگر چه فرصتهای کوتاه سلب نشد و معاویه در آن فرصتهای کوتاه تا توانست جنایت کرد، لیکن این مقدار جنایت در کنار اهداف معاویه بسی حقیر است، که کسی که با ریشه دین در تعارض است سیاستهایش به این مقدار بسنده شود.
براین اساس اهداف کوتاه مدت را نمیتوان در ردیف هدف اصلی معاویه نهاد. صلح مجتبی (ع) رسواگر سیاستهای بنیادی معاویه و زمینهساز قیام حسین (ع) شد. این دو زمینه سقوط بنیامیه را فراهم آوردند و بنیامیه با همه جنایات خویش افسانه تاریخ شدند. اگر صلح امام حسن نبود نه تنها از تشیع خبری نبود، که خود امام حسن (ع) فرمود احدی از شیعه باقی نمیماند، بلکه از اهل سنت هم
[صفحه ۱۷۲]
نام و نشانی نبود، زیرا دین که دست بافت معاویه باشد غیر از دینی خواهد بود که حتی اهل سنت به آن باور دارند. دینی به نام اسلام همانند دین مسیحیت کنونی که به نام دین مسیح جاری است شکل میگرفت.
برآیند صلح امام مجتبی همانند برآیند ذوالفقار علی در بدر و حاد و خیبر بود. همانند برآیند جهاد امام حسین در کربلا بود. همانند برآیند خون شهیدان کربلا بود، آنان با خون درخت دین را بارور نمودند، ایشان با امضای قرارداد صلح. مرکب امضای صلح! با خون شهیدان کربلا برابری مینماید. صلح امام حسن با قیام امام حسین همانند دو لبه یک قیچی هستند که ریشه درخت و شجرهی خبیثه بنیامیه را قطع نمودند. و بعد از مدت کوتاه آن درخت باطل خشکید و نابود شد.
برگرفته از کتاب امام حسن علیه السلام الگوی زندگی نوشته: حبیب الله احمدی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *