امامت و رهبری، حاکمان زمان

شرایط داخلی در دوران امام حسن

در بررسی مساله صلح و شرایط آن ناگزیر دو دسته از عوامل و شرایط، یکی مربوط به وضع داخلی کشور اسلامی و دیگر مربوط به جو و شرایط خارج آن را هم باید مطرح و مورد نظر داشت. زیرا تصمیم گیری هر حاکم و سیاستمداری بر اساس این دو جو قابل تبیین خواهد بود.
در جنبه داخلی، بیان همه آنچه که بر امام گذشت کاری نسبتا دشوار است. ما طی فصول گذشته نکاتی را ذکر کرده و به جمع بندیهائی رسیدهایم. اینک با ذکر همان مطالب و افزودن مباحثی دیگر میتوانیم جو داخلی امام حسن را به صورت زیر تصویر نماییم:
نخست از وضع سپاهیان و لشکریانش سخن گوئیم که یک دست نبودند.
– گروهی از آنان از شیعیان خالص و طرفداران پاک و بیریای او بودند.
– عدهای از آنان از خوارج بودند که در همراهی با امام هدفشان فقط سرکوبی معاویه بود.
– گروهی فرصت طلب و خواستار منافع مادی و در پی کسب درآمد و یافتن موقعیت بودند.
– عدهای هم دو دل و شکاک و باری به هر جهت بودند و یقینی آنها را وادار به جنگ نمیکرد.
– برخی از آنان صرفا به پیروی از روسای قبایل به جنگ روی آورده و از آنان فرمان میبردند.
– بد نیست بگوئیم که بنیامیه نیز در ارتش او نفوذ داشتند و حتی در بین آنها ایجاد اختلاف میکردند و با معاویه پیوند و مکاتبه داشتند و قول داده بودند که در موقعیتی حساس او را دستگیر کرده و تحویل معاویه دهند و یا با توطئهای موجبات قتل او را فراهم سازند.
– در اکثر آنها ایمان و اخلاصی نبود، هماهنگی بین لشکریان مشاهده نمیشد، دنائت و پستی در میانشان به چشم میخورد، آرمانها و هوسها گونهگون بود. برخی از
[صفحه ۲۰۱]
آنان ساده اندیشی داشتند و امام را در کار خود چنان فلج کرده بود که گام از گام نمیتوانست بردارد.
برگرفته از کتاب در مکتب کریم اهل بیت امام حسن مجتبی علیه السلام نوشته آقای علی قائمی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *