حوادث، وقایع، هجرت

شرکت امام حسن در جنگها

اسناد متعددی از برادران اهل سنت حکایت از وقوع جنگها و شرکت حسن (ع) در آن جنگ و جهاد دارد مثلا اسنادی نشان میدهند:
– او در سال ۲۸ هجری در صف مجاهدان اسلام عازم آفریقا شد [۱۰۹].
– در سالهای ۲۶ و ۲۷ نیز در جنگهای دیگری در همان خطه حضور داشته [۱۱۰].
– در سال ۳۰ هجری در جنگ طبرستان حاضر بود [۱۱۱].
– قبل از این تواریخ به عنوان یک رزمنده وارد اصفهان شده و از آنجا به عزم ملحق شدن به مبارزان به گرگان رفت [۱۱۲].
– و تاریخ سهم او و برادرش را در فتح گرگان بسیار زیاد ذکر کرده است [۱۱۳].
– فتح آفریقا برای بار دوم توسط عبدالله ابیسرح برادر رضاعی عثمان، و باتفاق جمعی از صحابه اتفاق افتاد که برخی از آنها عبارت بودند از ابنعباس، ابنالعاص، ابنجعفر، حسن (ع)، حسین (ع) و شمال افریقا توسط آنها به تصرف مسلمین درآمد [۱۱۴] و این پس از جنگی بود که در سال ۲۵ هجری به سرداری عبدالله بن نافع با لشکر ۱۰ هزار نفری صورت گرفت و تنها به پرداخت خراج توسط آنها منجر گردیده بود. که ظاهرا در آن نیز حسن (ع) و حسین (ع) شرکت داشتند [۱۱۵].
[صفحه ۸۹]
در بررسی حضور
اینکه چنین جنگهائی در عصر عثمان واقع شده جای بحث و سخنی نیست ولی اینکه حسن (ع) و حسین (ع) در آن حضور داشته باشند جای تردید است. و قبل از اینکه موارد شک را بیان داریم به ذکر این نکته بپردازیم که شرکت در جنگ و جهاد بعنون فی سبیل الله، به ویژه در عصری که کشور و نواحی اسلامی در خطر است امری است واجب و همگان موظف به شرکت در آنند اما اینکه به عنوان فتوحات در آن مشارکت نمایند فرمان امام عادل شرط است. علی (ع) میفرماید:
مسلمان نمیتواند تحت امریه و فرمان کسی که مومن با احکام اسلامی نیست و در مساله فیئ مسلمین حکم خدا را امور رعایت و عمل قرار نمیدهد به جهاد بپردازد. لا یخرج المسلم فی الجهاد مع من لا یومن علی الحکم و لا ینفذ فی الفیئ امر الله عزوجل [۱۱۶] و با توجه به عدم تایید امام عمل عثمان را به دلیل اعتراضات پی در پی او، و با توجه به بر کناری علی از عرصه حکومت و سیاست بعید است که امام در این جنگها حضور داشته باشد.
آنچه تردید ما را در این امر افزون میسازد، عدم شرکت شخص علی (ع) در این نبردهاست، به خاطر مفاسد و مضاری که از این بابت دامنگیر مردم و ملل مفتوحه میشد و بحث در آن بس طولانی و خارج از مقصد این کتاب است اینکه پای او را در این جنگ به میان کشیدند در واقع برای نوعی صحه گذاری و تایید بر اعمال خود و ایجاد تردید بیشتر درباره موقعیت و مقام و موضع امام علی (ع) است. (و الله اعلم)
و طبیعی است ذکر عدم حضور او در جنگ و جهاد فقط در رابطه با خلیفه آمر و حاکم است و گرنه خواهیم دید که همین حسن (ع) در دوران خلافت به حق امیرالمومنین (ع) در همه عرصههای جنگهای پدید آمده حضور داشتند و بارها و بارها جان خویش را در راه اسلام به خطر انداختند.
[صفحه ۹۰]
برگرفته از کتاب در مکتب کریم اهل بیت امام حسن مجتبی علیه السلام نوشته آقای علی قائمی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *