حوادث، وقایع، هجرت

عقبه بن عامر بن عبس الجهنی زمان معاویه

ازین پیش رقم کردیم که عتبه بن ابی سفیان که با معاویه برادر اعیانی بود از جانب برادر حکومت مصر داشت و او در جنگ جمل در جیش عایشه بود در میدان جنگ اعور گشت اصمعی گوید او از خطبای بنی امیه است و همچنان عبدالملک بن مروان را از خطبای بنی امیه داند در خبر است که عتبه بن ابی سفیان یک تن از فرزندان خود را نگریست که مردی را فحش همی گفت و شتم همی کرد
«فقال له یا بنی نزه سمعک عن استماع الخنا کما تنزه لسانک عن الکلام به فان المستمع شریک القائل و لوردت کلمه جاهل من فیه لسعد بها من ردها کما یشقی بها قائلها»
گفت ای پسرک من گوش خود را منزه بدار از استماع فحش چنانکه زبان خود را پاکیزه میداری از سخن کردن به فحش و شتم زیرا که مستمع شریک است با گناه گوینده فحش اگر جاهل آن کلمه باطل را فرو خورد سعید شود چنانکه گوینده آن شقی گردد. و در کتاب زبده الفکر عتبه بن ابی سفیان را به فصاحت بیان ستوده‌اند.
بالجمله چو عتبه بن ابی سفیان چنانکه بدان اشارت شد وداع جهان گفت معاویه به جای او عقبه بن عامر بن عبس الجهنی را فرمان حکومت مصر داد و او مردی فقیه و شاعر بود و در شمار اصحاب رسول خدای و مهاجرین سابقین میرفت پس به حکم معاویه به اخذ صلات و خراج پرداخت و مملکت مصر را به نظام آورد و در اراضی افریقیه زمینی بود که از کثرت سباع درنده و حیات گزنده و هوام الارض
[صفحه ۷۵]
هیچکس را مجال عبور نبود
عبوس منصوری می گوید عقبه خدای را بخواند و خواهنده شد که آن جانوران را از آن زمین دفع دهد مسئلت او به اجابت مقرون شد و آن جانوران از آن زمین طریق بیرون شدن پیش داشتند مردمان از دور و نزدیک همی نگریستند که سباع بچکان خود را با دندان حمل داده بیرون میشوند «و نادی عقبه انا نازلون هیهنا فاظعنوا» چون آن زمین از جانوران تهی شد عقبه شهر قیروان را بنا نهاد و در آنجا بنیان مسجد نمود و در امارت خویش به خصال پسندیده معروف گشت.
مکشوف باد که در تاریخ مصر حکومت افریقیه و بنیان قیروان را به نام عقبه بن عامر رقم کرده و در زبده الفکره به نام عقبه بن نافع الفهری مرقومست و من بنده آنچه فحص کردم از دیگر کتابها عقبه بن عامر ملازم خدمت امیرالمؤمنین علی (ع) بود و در جنگ نهروان شهید شد و آن کس که بنای قیروان گذاشت عقبه بن نافع است،
چون روزگاری بر این سپری شد معاویه مسلمه بن مخلد بن الصامت الانصاری را طلب داشت و حکومت مصر را با او گذاشت و عقبه بن عامر در شهر ربیع الاول در سال چهل و هشتم هجری از مصر مراجعت کرد و مدت حکومت او دو سال و سه ماه بود.
هم در این سال مغیره بن شعبه که از جانب معاویه حکومت کوفه داشت صعصعه بن صوحان را فرمان کرد که برخیر و در میان جماعت علی بن ابی طالب (ع) را لعن همی فرست صعصعه برخاست و در میان جماعت فریاد برداشت «فقال ان امیرکم هذا امرنی أن ألعن علیا فالعنوه لعنه الله»
گفت ای مردم کوفه مغیره بن شعبه که امیر شما است مرا فرمان می دهد که علی (ع) را لعن کنم پس لعنت کنید او را که خداوندش لعن کند و از القای این کلمه لعن مغیره بن شعبه را در خاطر نهاد و او را همی لعن فرستاد.
[صفحه ۷۶]
برگزیده کتاب ناسخ التواریخ شرح احوال امام حسن مجتبی(ع) نوشته آقای محمد تقی لسان الملک سپهر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *