احادیث و سخنان

مؤمن در نگاه پیامبر و امام حسن (ع)

« مساجد » حذیفهی یمانی از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم روایتی پیرامون وظایف مؤمنان به هنگام وارد شدن به خانهی خدا
قال «: که تمام حدیث از این قرار است » ؛ دیگران نقل نموده است که حضرت امام حسن علیه السلام پیرامون آن نکات جالبی فرمود
رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: ان الله تعالی أوحی الی: یا أخا النبیین، یا أخا المرسلین، یا أخا المنذرین، أنذر قومک ألا
یدخلوا بیتا من بیوتی الا بقلوب سلیمۀ، و ألسن صادقۀ، و أید نقیۀ و فروج طاهره و لا یدخلوا بیتا من بیوتی و لأحد عندهم مظلمۀ فانی
ألعنه ما دام قائما بین یدی یصلی حتی یرد تلک المظلمۀ الی أهلها، فأکون سمعه الذی یسمع به، و أکون بصره الذی یبصر به، و
یکون من أولیائی و أصفیائی، و یکون جاری مع النبیین و [صفحه ۵۳۲ ] الصدیقین و الشهداء و الصالحین. روی عن الحسن بن علی
علیهماالسلام انه قال: من لم یحفظ هذا الحدیث کان ناقصا فی مروته و عقله. قلنا: و ما ذاک یابن رسول الله؟ فبکی و أنشأ یحدثنا
فقال: لو أن رجلا من المهاجرین أو الأنصار، یطلع من باب مسجدکم هذا ما أدرک شیئا مما کانوا علیه الا قبلتکم هذه ثم قال: هلک
بقول و لا فعل و معرفۀ، و لا صبر. و وصف و لا صدق، و وعد و لا وفاء، ما لی اری رجالا و لا عقول. و أری أجساما و ،« ثلاثا » الناس
لا أری قلوبا دخلوا فی الدین ثم خرجوا منه و حرموا ثم استحلوا و عرفوا ثم أنکروا و انما دین أحدکم علی لسانه، و لئن سألته هل
یؤمن بیوم الحساب؟. قال: نعم کذب و مالک یوم الدین. ان من أخلاق المؤمنین قوه فی دین، و حزما فی لین، و ایمانا فی یقین و
حرصا فی علم و شفقۀ فی مقت و حلما فی حکم و قصدا فی غنی و تجملا فی فاقۀ، و تحرجا عن طمع، و کسبا من حلال، و برا فی
استقامۀ و نشاطا فی هدی و نهیا عن شهوه. ان المؤمن عواذ بالله، لا یحیف علی من یبغض، و لا یأثم فیمن یحب و لا یضیع ما استودع،
و لا یحسد، و لا یطعن و یعترف بالحق و ان لم یشهد علیه و لا ینابز بالألقاب. فی الصلاه متخشع و الی الزکاه مسارع و فی الزلات
وقور و فی الرخاء شکور، قانع بالذی عنده لا یدعی ما لیس به لا یجمع فی قنط و لا یغلبه الشح عن معروف یریده یخالط الناس لیعلم
و یناطق لیفهم و ان ظلم أو بغی علیه صبر حتی یکون الرحمن الذی ینتصر له. قال الحسن وعظنی بهذا الحدیث جندب بن عبدالله، و
قال جندب: وعظنی بهذا الحدیث رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و قال: حق علی کل مسلم تعلمه و حفظه. [ ۷۶۴ ]. (پیامبر صلی
الله علیه و آله و سلم فرمود: خدای بزرگ به من وحی کرد: ای برادر پیامبران ای برادر مرسلین ای برادر بیمدهندگان قوم خود را
بترسان و بگو که جز با دلهای نرم گشته و زبانهای راست گفتار و دستانی پاکیزه و شرمگاههایی پاک وارد خانهای از خانههای
من نشوند. و همچنین وارد خانهای از خانههای من نشوند در حالی که کسی را به گردن آنها حق ظالمانهای مانده باشد چرا که تا
زمانی رو به روی من به نماز ایستاده او را لعنت میکنم تا مگر آن که آن حق را به صاحبانش بازگرداند، پس از آن که حقوق
دیگران را ادا کرد، من گوش او [صفحه ۵۳۳ ] خواهم بود که بدان میشنود و چشم او خواهم شد که بدان بنگرد و از اولیاء و
اصفیای من گردد و همسایه من شود با پیامبران و صدیقان و شهداء و صالحان. امام حسن بن علی علیهماالسلام فرمود: هر کس این
حدیث را حفظ نکند در عقل و مروت خود ناقص خواهد بود. راوی میگوید: گفتیم: چرا چنین است ای پسر رسول خدا صلی الله
علیه و آله و سلم! پس گریسته و شروع به صحبت کرد و فرمود: اگر تنی از مهاجران یا انصار از درب این مسجد شما نگاه کند، جز
و سپس برای استدلال بر این .« مردم نابود شدند » : از رو به قبله ایستادن چیزی از کارهای آنان سر در نمیآورد. سپس سه بار فرمود
گفتار ادامه داد و فرمود: به خاطر سخن بدون عمل، معرفت بدون صبر، توصیف بدون تصدیق، وعدهی بدون وفا، مرا چه میشود
صفحه ۲۷۷ از ۳۲۶
مردانی میبینم که عقل ندارند، تنهایی میبینم که دل ندارند، در دین پا گذاشته و سپس از آن برون شدهاند، تحریم کردهاند و
سپس حلال کردهاند. شناختهاند و سپس انکار کردهاند و دین هر کدامتان بر زبانهایتان است. چنانچه از هر یک از شما بپرسی:
قسم که دروغ میگوید؛ همانا که از اخلاق « روز قیامت » آیا به روز حساب ایمان داری؟. خواهد گفت: آری! اما به مالک روز دین
مؤمنان پایداری در دین و احتیاط در حین نرمخویی، و ایمان در یقین، و حرص در فرا گیری، و مهربانی در خشونت، و خویشتن
داری در عین تحکم، و صرفهجویی در عین ثروت، و شیک بودن در عین تنگدستی، و کنارهجویی از آزمندی و کسب حلال و
نیکی در عین پایداری، و سرزندگی و شادابی در عین هدایت و خودداری از شهوترانی است. همانا که مؤمن پناهنده به خداوند
است، بر آن که دشمن بدارد، ستم نکند و در راه آن که دوستش دارد دست خویش را به گناه نیالاید و آنچه که به امانت دارد
پایمال نسازد نه حسد ورزد، نه طعن بر شخصیت کسی زند. به حق اعتراف نماید هر چند شاهد آن نباشد. از لقب زشت به اشخاص
دادن پرهیز میکند. در نماز خاشع است و به سوی زکات شتاب کننده است. در لغزشگاهها با وقار است و در رفاه شکرگزار است
بدانچه که نزد اوست قانع است و مدعی آنچه که از آن او نیست نباشد. به هنگام یأس چلانده نشود و خست او را از کار نیکی که
بخواهد، باز ندارد، با مردم معاشرت دارد برای اینکه به دانایی برسد و چیزی یاد بگیرد. و با آنان گفتگو کند تا این که بفهمد و اگر
مورد ستم قرار گرفت یا بر او تجاوز شد، شکیبا باشد تا خدای رحمن یاور او باشد. حضرت امام حسن علیه السلام میفرماید: به این
حدیث جندب بن عبدالله مرا موعظه کرد و جندب گفت: به این حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم مرا موعظه کرد و گفت:
وظیفهی هر مسلمانی یادگیری و [صفحه ۵۳۴ ] حفظ آن است.)
برگرفته از کتاب فرهنگ سخنان امام حسن مجتبی علیه السلام نوشته: محمد دشتی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *