احادیث و سخنان

نقد بر سند احادیث در مورد ازدواج امام حسن

۱٫ در سلسله راویان حدیث اول (روایت عبدالله بن سنان) دو نفر به نامهای «حمید بن زیاد» و «حسن بن محمد بن سماعه» [۵۷۲] قرار گرفتهاند که هر دو آنان واقفی مذهب هستند و قولشان در صورتی حجت و قابل اعتماد است که معارض قطعی نداشته باشد.
علامه نجاشی دربارهی «حمید بن زیاد» [۵۷۳] گفته است:
«فالوجه عندی ان روایته مقبوله اذا خلت عن المعارض [۵۷۴]؛ به نظر من احادیث و روایات حمید بن زیاد پذیرفتنی و مقبول است، به شرط آن که دلیل دیگری با او معاوضه نکند.»
و روایات متعددی که دلالت بر مبغوضیت طلاق میکند (و به زودی
[صفحه ۳۴۵]
خواهد آمد) تضاد و تعارض با روایت عبدالله بن سنان داد، بنابراین اگر این روایت در سلسله سند خود حمید بن زیاد را هم نمیداشت، معارضه با روایات متعدد مبغوضیت طلاق میکرد.
۲٫ دربارهی روایت یحیی بن ابیالعلای رازی که از امام صادق علیهالسلام نقل کرد، باید گفت: این راوی غیر از یحیی بن ابیالعلا است که نجاشی (ره) آن را توثیق کرده، گر چه هر دو آنها اهل کوفه بودهاند، اما یحیی بن ابیالعلای رازی توثیق نشده و چگونگی و وضعیت حال وی مجهول است. [۵۷۵].
با کمی دقت روشن میشود که این دو روایت یکی است و مرد به پا خاسته در روایت دوم، همان مرد همدانی در روایت اول است و مردم هم (بر فرض صحت) مردم کوفهاند.
۳٫ در مورد روایت محاسن برقی
نجاشی (ره) میگوید: احمد بن محمد بن خالد بن عبدالرحمن بن محمد بن علی برقی اهل کوفه و صددرصد قابل اعتماد و اطمینان بود، لیکن او در نقل روایات بر افراد ضعیفی اعتماد کرده است و دارای روایات و احادیث مرسلهی فراوانی است، از این رو اعتماد به روایات وی (با توجه به تعارض و تضادی که موجود است) مشکل میباشد. [۵۷۶].
نقد بر مضمون و مفاهیم روایات گذشته
در سه روایت گذشته و روایات عامه (خواهد آمد) امام مجتبی علیهالسلام با کلمهی مطلاق توصیف شده که چند نکتهی بسیار اساسی باید مورد توجه قرار گیرد:
[صفحه ۳۴۶]
۱٫ به طور مسلم، اقدام به طلاقهای مکرر، مستلزم ازدواجهای متعدد و فراوان است که پیش از این دربارهی اتهام کثرت ازدواج آن حضرت به تفصیل مطالبی ذکر شد.
۲٫ واژهی «طلاق» یا «مطلاق» در دنبالهی نکاح و ازدواجهای دایمی است – نه ازدواج موقت [۵۷۷] و ملک یمین [۵۷۸] – که باید در طهر غیر مواقعه [۵۷۹] (و مقصود از آن این که زنی که میخواهد طلاق داده شود، باید بعد از نزدیکی با همسرش یک مرتبه حایض شده باشد، آن گاه که مدت حیض به پایان رسید و زن پاک شد، طهر غیر واقعه نامیده میشود) طلاق انجام گیرد.
چند پرسش از کسانی که کثرت ازدواج و طلاق را به آن حضرت نسبت میدهند:
الف) چرا امام مجتبی علیهالسلام بدون مطالعه و شناخت و با سرعت همسر انتخاب میکرد که بعد از مدت کوتاهی مجبور به طلاق و جدایی شود؟
ب) زنان مطلقه از چه خانوادههایی بودهاند و سبب جدایی چه بوده؟
پ) چه کسانی بر طلاق شهادت دادهاند؟
ت) آن زنها پس از طلاق به همسری چه کسانی درآمدهاند؟
اینها همه پرسشهایی است که بدون جواب مانده و حال آن که افراد دیگری که شخصیت آنها با امام مجتبی علیهالسلام قابل قیاس نبوده و بسیار هم ضعیف بودهاند، همهی این امور دربارهی آنها پاسخ گفته شده است.
[صفحه ۳۴۷]
برگرفته از کتاب حقایق پنهان نوشته آقای احمد زمانی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *