احادیث و سخنان

نهج الحیاه – احادیث امام حسن (ع) – ضرورت اعتقاد به قضا و قدر

در حدیثی آمده است حسن بن حسن بصری در نامهای به امام حسن بن علی علیه السلام نوشت: شما بنیهاشم کشتی نجات، چراغ
روشنی بخش و پرچم هدایتی هستید که هر کس از شما پیروی کند نجات مییابد … . ای پسر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نزد
ما از قضا و قدر فراوان صحبت میشود و اختلاف زیادی پیرامون آن وجود دارد ما را از نظر خود و نظر پدرت علی علیه السلام
آگاه کن که شما خاندانی هستید که علم را به میراث میبرید. امام علیه السلام در پاسخ او نوشت: اما بعد فقد انتهی الی کتابک عند
حیرتک و حیره من زعمت من امتنا و کیف ترجعهن الینا و انتم بالقول دون العمل و اعلم انه لولا ما تناهی الی من حیرتک و حیره
الأمۀ قبلک لأمسکت عن الجواب و لکنی الناصح ابن الناصح الأمین و الذی انا علیه انه من لم یؤمن بالقدر خیره و شره فقد کفر و
من حمل المعاصی علی الله عزوجل فقد فجر ان الله تعالی لا یطاع باکراه و لا یعصی بغلبۀ و لا اعمل (أهمل) العباد من الملیکۀ
[صفحه ۴۷۸ ] و لکنه عزوجل المالک لما ملکهم و القادر علی ما علیه اقدرهم فان ائتمروا بالطاعۀ لم یکن الله عزوجل لهم صادا و لا
عنها مانعا و ان ائتمروا بالمعصیۀ فشاء سبحانه ان یمن علیهم فیحول بینهم و بینهما فعل و ان لم یفعل فلیس هو حملهم علیها اجبارا و لا
الزمهم بها اکراها بل احتجاجه جل ذکره علیهم ان عرفهم و جعل لهم السبیل الی فعل ما دعاهم الیه و ترک ما نهاهم عنه و لله الحجۀ
البالغۀ فلو شاء لهدیکم أجمعین و السلام علی من اتبع الهدی. [ ۷۰۰ ]. (اما بعد از حمد و سپاس خداوند، نامهی تو که نشانهی تحیر تو
هستند، به دست من رسید و چگونه به ما مراجعه خواهید نمود. در حالی که شما « شیعیان » و تحیر کسانی که گمان کردی از امت ما
فقط حرف زده و عمل نمیکنید و بدان که اگر چنان نبود که خبر سرگردانی و در شک قرار داشتن تو و امت پیش از تو به من
نمیرسید، از پاسخ خودداری میکردم ولی من ناصح فرزند ناصح امین هستم. اما آنچه که من بر آن هستم آن است که هر کس به
قدر ایمان نداشته باشد، چه از نوع خیر آن یا شر آن، کافر شده است و هر کس رفتار معصیت آمیز را به خدا نسبت دهد، بزهکار
است. بیتردید خداوند نه به اکراه اطاعت شود و نه با فشار مورد عصیان واقع شود و چنان هم نیست که خداوند بندگان را از
سیطرهی قدرت خود خارج ساخته باشد، بلکه خداوند بزرگ دارندهی آن قدرتی است که بخشی از آن را به آنها داده است و بر
آنچه که آنها را بر آن توانا ساخته است، تواناست. پس چنانچه خواهان فرمانبرداری شدند، خداوند بزرگ جلوگیری نکند و از کار
آنان مانع نشود و چنانچه بنا بر معصیت گذاشتند، خداوند سبحان با اجازهی خود بر آنها منت نهاده و میان آنها و خواستهیشان
ارتباط برقرار میکند، هر چند خداوند آن کار را انجام نداده، ولی او آنها را نه بدان کار اجبار کرده و نه آنها را به اکراه بدان الزام
بر آنان این است که معرفتشان داده و راه قرار داده تا آنچه که وی « جل ذکره » نموده است. [صفحه ۴۷۹ ] بلکه برهان و احتجاج او
آنها را بدان فرا میخواند، انجام داده و آنچه را که از آن نهی کرده گریزان باشند. و حجت بالغه از آن خداست و اگر بخواهد،
[ همهی شما را هدایت میکند، و درود بر کسی که راه هدایت را میپیماید.) [صفحه ۴۸۳
برگرفته از کتاب فرهنگ سخنان امام حسن مجتبی علیه السلام نوشته: محمد دشتی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *