احادیث و سخنان

نهج الحیاه – احادیث امام حسن (ع) – ماجرای حکمیت

پس از پایان خفتبار ماجرای حکمیت سخن دربارهی آن میان مردم فراوان بود. برخی گفتند: چه شد که امیرالمؤمنین به نزدیکان
خود بگوید که دربارهی حکمیت و حکمین صحبتی نمایند. امام علی علیه السلام روزی از بالای منبر به فرزندش امام حسن
علیه السلام توجه نموده و فرمود: برخیز دربارهی حکمین با مردم سخن بگو. امام حسن علیه السلام برخاست و فرمود: قال علیه السلام:
أیها الناس انکم قد اکثرتم فی هذین الرجلین و انما بعثا لیحکما بالکتاب علی الهوی فحکما بالهوی علی الکتاب، و من کان هکذا لم
یسم حکما و لکنه محکوم علیه. و قد أخطأ عبدالله بن قیس، اذ جعلها لعبد الله بن عمر. فأخطأ فی ثلاث خصال: واحده أنه خالف أباه
صفحه ۱۶۶ از ۳۲۶
اذ لم یرضه لها و لا جعله من أهل الشوری، و أخری أنه لم یستأمره فی نفسه و ثالثۀ أنه لم یجتمع علیه المهاجرون و الأنصار الذین
یعقدون الأماره و یحکمون بها علی الناس و أما الحکومۀ فقد حکم النبی علیه الصلاه و السلام سعد بن معاذ فی بنی قریظۀ فحکم بما
یرضی الله به و لا شک و لو خالف یرضه رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم [ ۴۱۴ ]. امام حسن علیه السلام فرمود: (ای مردم،
زیاد حرف زدید و حق آن است که این دو تن اعزام شدند تا با کتاب « عبدالله بن قیس و عمرو بن عاص » دربارهی این دو مرد
[خداوند] حکم بر نظرات شخصی کنند، ولی آنان با نظرات شخصی حکم بر کتاب [خداوند] کردند و هر کس چنین کند، حکم
عبدالله بن قیس خطا کرد که عبدالله بن عمر را نامزد خلافت .« محکوم علیه و خطاکار است » نامیده نشود، بلکه محکوم نامیده شود
کرد و به سه دلیل در انتخابش دچار اشتباه شد. دلیل اول آن که وی با پدر عبدالله [یعنی عمر] مخالفت ورزیده است، زیرا خود عمر
پسر خویش را شایسته خلافت ندید و حتی وی را از افراد شورای خلافت هم قرار نداد. دلیل دوم آن که وی از عبدالله کسب
تکلیف نکرد، که آیا خود را لایق میداند یا نه و آیا راضی هست برای گرفتن عنان خلافت یا خیر؟. دلیل سوم آن که مهاجرین و
انصار که تصمیم گیرندهی امارت هستند و با آن تصمیم بر مردم تکلیف معین میکنند، دربارهی عبدالله عمر همدل نیستند. اما خود
حکمیت، پس پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم سعد بن معاذ را دربارهی سرنوشت بنیقریظه حکم قرار داد و وی بدان چه که خدا
بر آن رضایت داشت، حکم کرد و چنانچه این کار خلاف بود پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم هرگز بدان رضا نمیداد.)
برگرفته از کتاب فرهنگ سخنان امام حسن مجتبی علیه السلام نوشته: محمد دشتی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *