اخلاق و فضائل

ویژگی رهبران دینی تدبیر عقلانی در شوون

تدبیر اجتماعی و عقلانیت سیاسی و شوون دیگر زندگی از بنیانهای مدیریت اجتماع است که بدون آن زندگی فردی و خانوادگی و زندگی عمومی جاری نخواهد شد. برآیند تدبیر صحیح عقلانی در شوون اجتماعی پدیدار است. همانگونه که کاستی در آن نیز موجب ضایعات و فرسایشها و ناهنجاریها در شوون متفاوت انسانی میگردد. البته شفاف نمودن ابعاد این موضوع با یک موضوع اجتماعی تناسب دارد، که در تبیین سیره رفتاری ائمه به موضوعات اجتماعی کاملا باید توجه شود و جامعه شناختی خود بخش مهم از
[صفحه ۸۴]
سیره انبیاء و ائمه را شکل میدهد که از معیارهای آن میتوان کاملا بهره جست.برای بهرهوری و پرثمر شدن زندگی اجتماعی، تدبیر عقلانی باید در تمام شوون پدیدار شود هر انسانی که بهره بیشتری از این نعمت الهی داشته باشد برآیند فراوانتری عاید وی خواهد شد. و روشن است که فردی که منصب اجتماعی را عهدهدار است ازاین ویژگی باید بهره کافی داشته باشد.
رهبران دینی همانند انبیا و ائمه به جهت این که برترین منصب اجتماعی را به عهده گرفتهاند. باید در حد کمال از تدبیر عقلانی بهرهور باشند. در غیر این صورت توانمند در انجام مسوولیت خویش نخواهند بود. [۱۰۸].
به همین سبب در تمام شوون اجتماعی که به تدبیر عقلانی نیاز است، ائمه برترین افراد بودهاند این ویژگی رهبران دینی است که به فرد خاصی از آنان هم نمیباشد، بلکه یک ویژگی عمومی آنان است که همه در سطح بالایی از آن بهرهورند. گرچه ممکن است تفاوتهایی هم وجود داشته باشد. به همین جهت اگر این ویژگی در مورد امام مجتبی از زبان رسول الله (ص) پدیدار شده است، هرگز به این معنا نیست که دیگر فرزندان وحی از آن بیبهرهاند. بلکه بیان ویژگی همگان است.
انی عقلانیت از زبان رسول الله (ص) در مورد یک فرد عترت این
[صفحه ۸۵]
گونه پدیدار شده است که حضرت فرمودند: اگر عقل و تدبیر میتوانست به صورت یک انسان متمثل شود، همانند فرزندم حسن میشد: لو کان العقل رجلا لکان الحسن. [۱۰۹] رسول الله (ص) در این سخن برای رساندن مقصود از یک همانند آوری و تشبیه بهره جسته است. تدبیر و عقلانیت را به فرد انسان تشبیه نموده است. اگر عقل میخواست به صورت انسان درآید همانند مجتبی حسن میشد.
یعنی مجتبی حسن (ع) تبلور تمثل عقلانیت است. تدبیر تمام شوون زندگی فردی و اجتماعی و سیاسی حضرت را فراگرفته است.
این حقیقت وقتی شفافتر و جلوهگر میشود که به موضعگیریهای حضرت به ویژه در فرآیند اجتماعی و سیاسی آن آگاهی بیشتر حاصل شود. که امام در میدانهای گوناگون زندگی چگونه با تدبیر در مقابل تهاجمها ایستاده و اهداف وحیانی را پیش برده است. رخدادهای اجتماعی زمان امام مجتبی بسیار حساس و بنیانی میباشد. امام همام در این فرازها توانسته است با عقلانیت و تدبیر بر بسیاری از تهاجمها چیره شود و بر سیاستهای معاویه زمان خویش فائق آید. و آنان را در دامها و تارهای عنکبوتی خودشان گرفتار سازد.
تدبیر و تحملی که از امام مجتبی (ع) پدیدار است سبب اعجاب هر انسان متفکر میشود که چگونه در سختترین شرایط و پیچیدهترین امواج بلند فتنه که میرود این امت نو پای مسلمان را پوشش دهد، امام، کشتی دین را که امت سرنشین آن است به ساحل رهنمود مینماید. و اعجاب انگیزتر این که این تدبیر از همان کودکی در وجود امام مجتبی (ع) پدیدار است که به گونهای که این سخن با
[صفحه ۸۶]
محتوا در مورد ایشان از رسول الله (ص) صادر میشود.
اینها برخی از فضایل بیشمار ریحانه الرسول میباشد که در این بخش به صورت فشرده بررسی شد. با امید الگوگیری از مناقب حضرت به بخش سوم یعنی موضعگیریهای اجتماعی حضرت میپردازیم.
[صفحه ۸۷]
برگرفته از کتاب امام حسن علیه السلام الگوی زندگی نوشته: حبیب الله احمدی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *