احادیث و سخنان

پاسخ امام حسن (ع) به پرسشهای حضرت خضر

روزی امیرالمؤمنین علیه السلام به همراه امام حسن مجتبی علیه السلام و سلمان وارد مسجد الحرام شد؛ شخص بزرگی (آن مرد
حضرت خضر پیامبر علیه السلام بود) بر آن حضرت وارد شده و سلام نمود، پس از جواب به امام علی علیه السلام گفت: یا
امیرالمؤمنین! من از شما سه پرسش دارم اگر جواب دادید خواهم دانست که مردم دربارهی شما کاری کردهاند که در دنیا و آخرت
از بازخواست و عقوبت آن در امان نخواهند بود. امام علیه السلام فرمود: بپرس. آن مرد پرسید: ۱- وقتی انسان میخوابد روحش به
کجا میرود؟ ۲- انسان چگونه مطلبی را به یاد میآورد و یا فراموش میکند؟ ۳- چرا فرزند انسان به دایی و یا عمویش شباهت پیدا
میکند؟. امام علی علیه السلام به امام حسن مجتبی علیه السلام فرمود: پاسخ او را بده. قال علیه السلام: أما ما سألت عنه من أمر
الانسان اذا نام أین تذهب روحه، فان روحه متعلقۀ بالریح و الریح متعلقۀ بالهواء الی وقت ما یتحرک صاحبها للیقظۀ، فان أذن الله
تعالی برد تلک الروح علی صاحبها جذبت تلک الروح الریح و جذبت تلک الریح الهواء، فرجعت الروح فأسکنت فی بدن صاحبها،
و ان لم یأذن الله عزوجل برد تلک الروح علی صاحبها، جذب الهواء الریح، و جذبت الریح الروح، فلم ترد علی صاحبها الی وقت ما
یبعث. [صفحه ۱۰۲ ] و أما ما ذکرت من أمر الذکر و النسیان، فان قلب الرجل فی حق و علی الحق طبق، فان صلی الرجل عند ذلک
علی محمد و آل محمد صلاه تامۀ، انکشف ذلک الطبق عن ذلک الحق فأظلم القلب و ذکر الرجل ما کان نسی، فان لم یصل علی
محمد و أو نقص من الصلاه علیهم، انطبق ذلک الطبق علی ذلک الحق، فأظلمالقلب و نسی الرجل ما کان ذکره. و أما ما ذکرت من
أمر المولود الذی یشبه أعمامه و أخواله، فان الرجل اذا أتی اهله یجامعها بقلب ساکن و عروق هادئۀ، و بدن غیر مضطرب [ف]
اسکنت تلک النطفۀ فی جوف الرحم، خرج الولد یشبه أباه و أمه، و ان هو أتاها بقلب غیر ساکن و عروق غیر هادئۀ و بدن مضطرب
اضطربت النطفۀ فوقعت فی حال اضطرابها علی بعض العروق، فان وقعت علی عرق من عروق الأعمام أشبه الولد أعمامه و ان وقعت
علی عرق من عروق الأخوال أشبه الولد أخواله. فقال الرجل: أشهد أن لا اله الا الله، و لم أزل أشهد بها و أشهد ان محمدا رسول الله و
صفحه ۷۱ از ۳۲۶
لم أزل أشهد بذلک، و أشهد أنک وصی رسوله و القائم بحجته – و أشار الی أمیرالمؤمنین علیه السلام – و لم أزل أشهد بها، و أشهد
أنک وصیه و القائم بحجته – و أشار الی الحسن علیه السلام – و أشهد أن الحسین بن علی وصی أبیک، و القائم بحجته بعدک، و
أشهد علی علی بن الحسین أنه القائم بأمر الحسین بعده، و أشهد علی محمد بن علی أنه القائم بأمر علی بن الحسین بعده، و أشهد
علی جعفر بن محمد أنه القائم بأمر محمد بن علی، و أشهد علی موسی بن جعفر أنه القائم بأمر جعفر بن محمد، و أشهد علی علی بن
موسی أنه القائم بأمر موسی بن جعفر، و أشهد علی محمد بن علی أنه القائم بأمر علی بن موسی، و أشهد علی علی بن محمد أنه
القائم بأمر محمد بن علی، و أشهد علی الحسن بن علی أنه القائم بأمر علی بن محمد، و أشهد علی رجل من ولد الحسن بن علی و لا
یسمی حتی یظهر فی الأرض أمره فیملأها عدلا کما ملئت جورا، أنه القائم بأمر الحسن بن علی، و السلام علیک یا أمیرالمؤمنین و
رحمۀ الله و برکاته، ثم قام و مضی. فقال أمیرالمؤمنین علیه السلام: یا أبامحمد اتبعه فانظر أین یقصد؟ فخرج الحسن علیه السلام فی
أثره، قال: فما کان الا أن وضع رجله خارجا من المسجد فما دریت أین أخذ من أرض الله عزوجل؟ فرجعت الی أمیرالمؤمنین
علیه السلام فأعلمته، فقال، یا أبامحمد [صفحه ۱۰۳ ] أتعرفه؟ فقلت: الله تعالی و رسوله و أمیرالمؤمنین أعلم. فقال: هو الخضر
علیه السلام [ ۱۳۸ ]. امام حسن علیه السلام فرمود: (اما در مورد اینکه پرسیدی وقتی انسان میخوابد روحش به کجا میرود؟ جوابش
این است که تا زمانی که انسان در خواب است، روح با باد در ارتباط است و باد با هواء در ارتباط است. وقتی خداوند اجازه
میدهد که آن روح نزد صاحبش برگردد آن روح باد را جذب کرده، به سمت خود میکشد و آن باد نیز هواء را جذب میکند.
در این موقع روح برمیگردد و در بدن صاحب خود قرار میگیرد. و اگر خداوند اجازهی بازگشت روح را به بدن صاحبش ندهد،
هوا باد را جذب میکند و باد نیز روح را به سمت خود میکشد و روح تا وقت برانگیخته شدن در قیامت به بدن صاحبش بر
نمیگردد. اما آن پرسشی که دربارهی فراموشی و یادآوری داشتی، جوابش این است که قلب انسان در جعبهی کوچکی قرار دارد
و در روی آن جعبه یک طبق قرار گرفته است. اگر انسان در وقت [صفحه ۱۰۴ ] فراموشی بر محمد و آل محمد صلوات بفرستد،
طبق از روی جعبه کنار میرود و قلب روشن میشود و انسان آنچه را فراموش کرده بیاد میآورد، اما اگر صلوات نفرستد و یا
صلوات ناقص بفرستد آن طبق کاملا بر آن جعبه منطبق و بسته میشود و قلب در تاریکی فرو میرود و انسان آنچه را به یاد داشته
(یا بیاد آورده بود) فراموش میکند. و اما سؤالت دربارهی شباهت کودک به عموها و دائیهایش، جوابش این است که اگر انسان
با دلی آسوده و عروق و رگهای آرام و بدنی غیر مضطرب با همسرش نزدیکی کند، نطفه در درون رحم قرار میگیرد و نوزاد
شبیه به پدر و مادر خویش میشود، ولی اگر با دلی ناراحت و عروق غیر آرام و بدن مضطرب با همسرش نزدیکی کند، نطفه نیز،
مضطرب و ناآرام شده و با این حال بر یکی از سلسلهی عروق قرار میگیرد، حال اگر بر روی رگی از رگهای عموها قرار گیرد،
نوزاد شبیه عموهایش میشود و اگر بر روی رگهای داییها قرار گیرد، شبیه داییها میشود. مرد گفت: شهادت میدهم به
وحدانیت خدا، و قبلا نیز وحدانیت خدا را قبول داشتم. و شهادت میدهم به رسالت محمد بن عبدالله صلی الله علیه و آله و سلم و
در گذشته نیز بر این اعتقاد بودم و شهادت میدهم که شما وصی پیامبر و جانشین او هستید و به أمیرالمؤمنین علیه السلام اشاره کرد،
و قبلا نیز این مطلب را قبول داشتم، و شهادت میدهم که شما وصی و جانشین او هستید و به امام حسن علیه السلام اشاره کرد. و
شهادت میدهم که حسین بن علی بعد از شما وصی و جانشین پدر شما است و شهادت میدهم که علی بن الحسین جانشین حسین
است و شهادت میدهم که محمد بن علی جانشین علی بن الحسین است و شهادت میدهم که جعفر بن محمد جانشین محمد بن
علی است و شهادت میدهم که موسی بن جعفر جانشین جعفر بن محمد است و شهادت میدهم که علی بن موسی جانشین موسی
بن جعفر است و شهادت میدهم که محمد بن علی جانشین علی بن موسی است و شهادت میدهم که علی بن محمد جانشین
محمد بن علی است و شهادت میدهم که حسن بن علی جانشین علی بن محمد است و شهادت میدهم که مردی از فرزندان حسن
بن علی عسکری علیه السلام که گفتن نام و کنیهی او تا زمانی که ظهور نکرده است جایز نیست و وقتی ظهور کند زمین را پر از
صفحه ۷۲ از ۳۲۶
عدل میکند در حالی که پر از جور شده باشد، جانشین حسن بن علی است. و سلام و رحمت و برکات خدا بر تو ای امیرالمؤمنین.
سپس برخاست و رفت. امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: یا أبامحمد! دنبال او برو و ببین کجا میخواهد برود؟ امام مجتبی علیه السلام
به دنبال او رفت و گفت، همین که پایش را از مسجد بیرون گذاشت دیگر نفهمیدم به [صفحه ۱۰۵ ] کجا رفت و در کدام وادی از
زمین غایب شد. و به خدمت امیرالمؤمنین علیه السلام برگشتم و حضرت را مطلع کردم. پدرم فرمودند: او را شناختی؟ گفتم: خدا و
رسولش و امیرالمؤمنین بهتر میدانند. حضرت فرمودند: او خضر علیه السلام بود.
برگرفته از کتاب فرهنگ سخنان امام حسن مجتبی علیه السلام نوشته: محمد دشتی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *