احادیث و سخنان, نقش تربیتی و ارشادی

پندهای جاودانه امام حسن (ع) در آستانه ی شهادت

جناده بن ابیامیه میگوید: زمانی که امام حسن مجتبی علیه السلام در بستر شهادت افتاده بودند، خدمتشان رسیدم و به ایشان عرض
کردم: ای پسر پیامبر! مرا موعظه کن و پندی بیاموز. قال علیه السلام: نعم استعد لسفرک و حصل زادک قبل حلول أجلک، و أعلم
انک تطلب الدنیا و الموت یطلبک و لا تحمل هم یومک الذی لم یأت علی یومک الذی أنت فیه، و اعلم انک لا تکسب من المال
شیئا فوق قوتک الا کنت فیه خازنا لغیرک، و اعلم ان فی حلالها حساب، و فی حرامها عقاب، و فی الشبهات عتاب، فانزل الدنیا
بمنزلۀ المیتۀ خذ منها ما یکفیک، فان کان حلالا کنت قد زهدت فیها، و ان کان عتاب فالعتاب یسیر، و اعمل لدنیاک کأنک تعیش
أبدا، و اعمل لآخرتک کأنک تموت غدا، و ان أردت عزا بلا عشیره و هیبۀ بلا سلطان فاخرج من ذل معصیۀ الله الی عز طاعۀ الله
عزوجل، و اذا نازعتک الی صحبۀ الرجال حاجۀ فأصحب من اذا صحبته زانک و اذا خدمته صانک و اذا اردت منه معونته أعانک، و
ان قلت صدق قولک، و ان صلت شد صولتک، و ان مددت یدک بفضل مدها. و ان بدت منک ثلمۀ سدها، و ان رأی منک حسنۀ
عدها، و ان سألته أعطاک، و ان سکت عنه ابتدأک، و ان نزلت بک احدی الملمات و اساک، من لا یأتیک منه البواثق، و لا تختلف
.[ علیک منه الطرائق، و لا یخذلک عند الحقائق، و ان تنازعتما منقسما آثرک (ثم) انقطع نفسه و اصفر لونه حتی خشیت علیه [ ۳۶۴
[صفحه ۲۶۷ ] امام حسن علیه السلام فرمود: (بله. آمادهی سفر خود باش و توشهات را پیش از سررسید اجلت فراهم کن و بدان که تو
در پی دنیایی در حالی که مرگ نیز به دنبال توست و بدان که از مال هر چیز که بیش از قوت روزانهات جمع کنی، خزانهدار
دیگران هستی. و بدان که در حلال دنیا حساب وجود دارد و در حرام آن کیفر و در شبههناک آن بازخواست. پس دنیا را به
منزلهی مردار نگاه کن و از آن به قدری بسنده کن که سرپایت نگه دارد؛ تا چنانچه حلال بوده باشد، در آن زهد پیشه کرده باشی
در » و چنانچه مورد بازخواست باشد، بازخواست آن، اندک باشد. و برای دنیایت چنان رفتار کن که گویا جاودانه خواهی ماند
صفحه ۱۵۲ از ۳۲۶
و برای آخرتت چنان رفتار کن که گویا فردا خواهی مرد. و اگر خواهی که بیخویشاوند سربلند « جمع کردن مال عجول مباش
باشی و بدون اقتدار هیبت داشته باشی، از خواری معصیت خداوند بیرون شو و در عزت اطاعت خدای بزرگ درآی و وقتی نیازی
تو را درگیر همنشینی با دیگران کرده با کسی همنشین باش که اگر همدم او شدی سربلندت کند. و اگر خدمتش کردی، هوایت را
داشته باشد و اگر از وی کمک خواستی یاریت کند و اگر سخن گفتی، کلامت را تصدیق کند و اگر پیوند بستی هیمنهات افزون
شود و اگر دست به سویش دراز کردی برای دست دراز شدهات احترام و ارزش قایل شود. و اگر در تو شکستگی پدیدار شد،
جبرانش کند و اگر از تو نیکی دید، به حسابش آرد و اگر از او درخواستی کردی، دریغ نکند و اگر از او خاموش ماندی، با تو
سخن گوید و اگر اتفاق ناخوشایندی برایت پیش آمد، غمخوارت باشد با کسی همنشین باش. که از سوی او شکستگی سوی تو
نیاید و از جانب او سوی تو روزنهای برای نفوذ دشمن، گشوده نشود و هنگام بروز حقایق خوارت نکند و اگر دربارهی تقسیم
سهمیهای اختلاف پیدا کردید تو را بر خود مقدم دارد … راوی میگوید: (سپس) امام حسن علیه السلام نفسش بالا نیامد و رنگش
[ به زردی گرایید به صورتی که برای جان ایشان ترسیدم.) [صفحه ۲۶۸
برگرفته از کتاب فرهنگ سخنان امام حسن مجتبی علیه السلام نوشته: محمد دشتی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *